Half april kwamen de eerste Millingenaren langzaam weer terug in Millingen. Tijdens de reis naar Millingen wisten veel mensen niet in wat voor een staat ze hun dorp/huis zouden aantreffen. Al gauw blijkt dat de verwoesting onbeschrijfelijk is. Veel huizen zijn kapot en sommige huizen hebben voltreffers gekregen. Veel huizen in Millingen zijn ondermijnd met boobytraps. Je moet goed oppassen dat je niet zomaar ergens op gaat staan of ineens een deur opentrekken. Veel huizen waren leeggeroofd door de Duitsers en Canadezen, waardoor de spullen die de mensen hadden achtergelaten allemaal weg waren. Sommige mensen hadden voor de evacuatie spullen in de tuin begraven, maar door het hoge water dreef dat weer omhoog. De dieren waren voor de evacuatie allemaal los gelaten en veel waren door het hoge water verdronken. Er hing dan ook geen lekkere geur in Millingen. In veel kelders stond het water nog hoog. Alle huizen in Millingen hadden geen ramen meer door de beschietingen en het hoge water. Al gauw kwam in Millingen de Hulp Actie Roode Kruis (HARK) met hulpgoederen. Ze brachten bijvoorbeeld de basis dingen zoals tafels en stoelen. De scheepswerf gaf voor de evacuatie stalen platen te leen om schuilkelders te bouwen. Die moesten nu weer ingeleverd worden bij de werf. De stenen van de kerktoren en het pensionaat (JMJ) werden hergebruikt voor de wederopbouw. In het Patronaat st. Jozef, Sobiëtas verbleven de laatste soldaten die mee hielpen met de wederopbouw van het dorp en de scheepswerf.
De kerktoren was in de oorlog zwaar beschadigd geraakt door een granaat. Wanneer de kerktoren precies is geraakt is niet bekend. Waarschijnlijk is de kerktoren begin april geraakt, omdat toen aan de overkant van de Rijn Operatie Destroyer aan de gang ging. Artillerie kanonnen die opgesteld stonden in Berg en Dal schoten naar de overkant van de Rijn. Waarschijnlijk heeft er een blindganger de kerktoren toen geraakt. De schade aan de toren was groot. De wederopbouw de ging langzaam. Pas in 1955 was de toren hersteld, maar niet in zijn oorspronkelijke staat.
Slachtoffers na de oorlog.
Toen de Millingenaren na de evacuatie weer terug kwamen in Millingen, troffen ze veel munitie aan die was achtergelaten door de Duitsers en Canadezen. Ook waren er mijnenvelden en boobytraps in Millingen. Je moest daarom over het midden van de weg lopen, omdat dat het veiligste was. Al snel werden de mijnenvelden opgeruimd door Duitse krijgsgevangen. Die moesten met een stok in de grond prikken of er een mijn lag. Er zijn hierbij ook gewonden gevallen. Soms waren ze een mijn vergeten en die werden pas een paar jaar naar de oorlog gevonden.
Veel jongens speelden na de oorlog met wapens en munitie. Er zijn meerdere gevallen geweest in Millingen waarbij personen in de schuur granaten of mortieren in de schroefbank deden, die ze probeerden te demonteren maar vervolgens plotseling ontploften.
Bevrijdingsfeest.
Er werden bevrijdingsfeesten georganiseerd op 20, 21 en 22 oktober 1945. Dat was precies een jaar na de evacuatie. Die dagen werd de bevrijding in Millingen uitbundig gevierd. Het programma was voorbereid met veel muziek. De feestvierders konden terecht in gebouw van O.E.V. ,O.E.V.1 en in het café Verkerk. Op 20 oktober werd er na de H. Mis een kranslegging gedaan op de graven van de geallieerde vliegers die in de nacht van 9 op 10 januari 1941 neergestort waren in Millingen. In de Middag was er een optocht door het dorp. De volgende dag vervolgde het programma met een voetbalwedstrijd. Op de laatste dag werden de slachtoffers herdacht die waren omgekomen tijdens de evacuatie en in de middag werden spelletjes gedaan met de kinderen.
Bronnen: Thea de Roos-van Rooden en Privéarchief Siem van der Kolk.
Millingen in oorlogstijd 
Plaats een reactie